Γλώσσα και Κοινωνία: Συγκρίνοντας την Κοινωνιογλωσσολογία με την Κριτική Ανάλυση Λόγου

Κοσμίδη Σοφία

«Η κύρια λειτουργία της γλώσσας είναι η επικοινωνία» (βλ. Graddol, 2001:19). Δεν μπορεί λοιπόν να ιδωθεί παρά μόνο άρρηκτα συνυφασμένη με την κοινωνία. Στην παρούσα εργασία θα επιχειρήσω να αναπτύξω τις θέσεις της Κοινωνιογλωσσολογίας και αντίστοιχα της Κριτικής Ανάλυσης Λόγου απέναντι στη σχέση γλώσσας-κοινωνίας. Στην πρώτη ενότητα αναλύω τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη σχέση γλώσσας – κοινωνίας η παραδοσιακή Κοινωνιογλωσσολογία. Στη δεύτερη ενότητα αναφέρω τι υποστηρίζει η Κριτική Ανάλυση Λόγου. Μέσα από την παράθεση πρόκειται να διακριθούν οι διαφορές των δύο προσεγγίσεων, τις οποίες θα συνοψίσω στην τρίτη ενότητα. Ακολούθως, στην τέταρτη ενότητα, με αφορμή δυο παραδείγματα από το χώρο της διαφήμισης πραγματεύομαι τη διαφορετικότητα της προσέγγισης τόσο από την οπτική της Κοινωνιογλωσσολογίας όσο και από την οπτική της Κριτικής Ανάλυσης Λόγου.

Read More →
Η ανάπτυξη των γνωστικών δεξιοτήτων ως εργαλείο μάθησης στην εξΑΕ

Μηλιωρίτσας Ευάγγελος

Η εργασία αυτή, αναφέρεται στην ανάπτυξη των γνωστικών δεξιοτήτων ως εργαλείου μάθησης στην εξΑΕ. Η επιλογή τριών βασικότερων από τη συνθετική δέσμη αυτών συσχετίζεται με τους στόχους της ΕΚΠ65 και αναδεικνύεται η σημαντικότητά τους στην πρώτη ενότητα. Στην δεύτερη ενότητα αναλύονται οι επιμέρους ενέργειες που απαιτούνται για την προετοιμασία της τρίτης συμβουλευτικής συνάντησης της θεματικής. Ακολουθεί η στοχοθεσία της Ο.Σ.Σ. με σκοπό την ανάπτυξη τριών κρίσιμων δεξιοτήτων. Στη συνέχεια, αποτυπώνονται τα στάδια, οι τεχνικές, τα μέσα, η χρονική αλληλουχία και η αποτελεσματική τους εφαρμογή. Η ενεργοποίηση των παραπάνω στοιχείων-ενεργειών συνδυάζεται με τις αρχές μάθησης ενηλίκων. Η εργασία ολοκληρώνεται με την παράθεση χρήσιμων συμπερασμάτων.

Read More →
Διγλωσσία και Εκπαιδευτικός Θεσμός

Κυριάκης Κωνσταντίνος (MEd)

Η παρούσα εργασία αναπτύσσεται στη βάση ότι οι ομιλητές της ίδιας εθνικής γλώσσας δεν μιλούν την ‘ίδια’ εθνική γλώσσα: χρησιμοποιούν ποικιλίες της ίδιας γλώσσας, διαφορετικές μορφές γλώσσας (Ferguson, 1959), οι οποίες εξαρτώνται από τη γεωγραφική περιοχή, την κοινωνική ομάδα, τις περιστάσεις επικοινωνίας κτό. Πρόκειται για μια λειτουργική κοινωνική πολυγλωσσία (Φραγκουδάκη, 2001), η οποία επιτρέπει στον χρήστη να δημιουργεί διαφορετικό νόημα ανάλογα με τον ‘επικοινωνιακό στόχο’ (Σκούρτου, 2001: 191). Σε αυτό το πλαίσιο, στόχος της εργασίας είναι να καταδείξει ότι η κατάκτηση της ‘πρότυπης’ (standard) ποικιλίας του εκπαιδευτικού θεσμού είναι εξωγενής και, επομένως, θα πρέπει η μάθησή της να γίνεται «προσθετικά», στη βάση της φυσικά, κατακτημένης γλωσσικής ποικιλίας.

Read More →
Της Σύνταξης – Editorial

Το πέμπτο τεύχος του περιοδικού Εκπαίδευση Ενηλίκων και Πολιτισμός στην Κοινότητα είναι αφιερωμένο στην Προφορική Ιστορία. Πέντε άρθρα που διερευνούν διεπιστημονικά όψεις της αξίας και των χρήσεων της Προφορικής Ιστορίας, προ(σ)καλούν το ενδιαφέρον για τις προφορικές αφηγήσεις, ως προνομιακού τόπου για τη διερεύνηση της ανθρώπινης βιωμένης εμπειρίας, της διαλεκτικής σχέσης του ατομικού με το κοινωνικό, της κοινωνικά […]

Read More →
Έχω κάνει 100 συνεντεύξεις. Τι να τις κάνω;

Ρίκη Βαν Μπουσχότεν, αναπληρώτρια καθηγήτρια Προφορικής Ιστορίας & Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Παρά την αυξανόμενη χρήση συνεντεύξεων προφορικής ιστορίας από Έλληνες επιστήμονες, κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών, πολύ λίγα από αυτό το πλούσιο εμπειρικό υλικό ενσωματώνονται στην τελική έκδοση της δημοσίευσής τους. Αυτό το άρθρο ερευνά τους λόγους της απροθυμίας εκ μέρους των Ελλήνων επιστημόνων να ενσωματώσουν προφορικό υλικό στις ερμηνείες τους και προτείνει δύο διαφορετικές μεθόδους για την ανάλυση των προφορικών συνεντεύξεων.

Read More →
Προφορική Ιστορία και Μουσεία – Μια πρώτη προσέγγιση

Μαρία Ρεπούση, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας και Ιστορικής Εκπαίδευσης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Η προφορική ιστορία κερδίζει συνεχώς έδαφος όχι μόνο ανάμεσα στους επαγγελματίες ιστορικούς αλλά και στην κοινότητα, στην εκπαίδευση και τις τελευταίες δεκαετίες στα μουσεία. Σ’ αυτή τη σχέση, προφορικής ιστορίας και μουσείου, εστιάζει το παρόν άρθρο.

Read More →
H σημασία των προγραμμάτων προφορικής ιστορίας στις τοπικές κοινωνίες: παραδείγματα και προβληματισμοί

Γιώργος Τσιώλης: επίκουρος καθηγητής, Τμήμα Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης

Το κείμενο εστιάζει στη σημασία που λαμβάνει η υλοποίηση προγραμμάτων κοινοτικής προφορικής ιστορίας για τις τοπικές κοινωνίες, εκθέτοντας δύο παραδείγματα τέτοιων εγχειρημάτων που πραγματοποιήθηκαν με την ουσιαστική συμμετοχή των κατοίκων των περιοχών.

Read More →
Μνήμη και Ηθική

Κατερίνα Αναγνωστάκη, ιστορικός (ΜSc) – εκπαιδευτικός

Η ηθική παραμένει ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που διαμορφώνουν την αξιολογική κλίμακα που υιοθετεί κάθε άτομο, ώστε να κρίνει και να καταχωρήσει στη μνήμη του τα ερεθίσματα που λαμβάνει. Έναν πρώτο προβληματισμό, γι’ αυτόν το ρόλο που κατέχει η ηθική στη διαμόρφωση της μνήμης, παρουσιάζει το παρόν άρθρο, εντοπίζοντας κάποια σημεία εκδήλωσης της παρέμβασης των προσωπικών ηθικών επιλογών στη μνήμη.

Read More →
Κατανοώντας τις «αυθεντικές» φωνές των αφηγητών

Μαρία Μιχαήλ, εκπαιδευτικός, εθελόντρια συνεντεύκτρια του ερευνητικού προγράμματος Προφορικής Ιστορίας στον Ν. Χανίων

Η εργασιακή ζωή του ενηλίκου ακολουθεί τον αποκαλούμενο ‘επαγγελματικό κύκλο’. Κατά τη διάρκεια του κύκλου το άτομο, στο πλαίσιο ανάπτυξης της προσωπικότητάς του, προσπαθεί να συγκροτήσει τον επαγγελματικό του εαυτό. Το παρόν άρθρο εστιάζει το ενδιαφέρον του στην κατανόηση του επαγγελματικού εαυτού των εργαζομένων μέσα από την αφήγηση της ζωής τους.

Read More →
Της Σύνταξης – Editorial

To τέταρτο τεύχος του περιοδικού Εκπαίδευση Ενηλίκων και Πολιτισμός στην Κοινότητα οργανώνεται σε τρεις κύριες ενότητες. Η πρώτη θίγει με τρόπο έμμεσο την κοινωνικο-οικονομικο-πολιτική κι εκπαιδευτική κρίση. Η δεύτερη προβάλλει ένα παράδειγμα εθελοντισμού-κοινωνικής καινοτομίας ως αντίδοτο της κρίσης στην κοινότητα, και η τρίτη φιλοξενεί την περιπτωσιακή μελέτη του “Κέντρου Δια Βίου Μάθησης από Απόσταση” (ΚΕ.Δ.Β.Μ.ΑΠ).

Read More →
Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Μετασχηματίζουσας Μάθησης

Πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 28 και 29 Μαΐου η 9η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Μετασχηματίζουσας Μάθησης, στο Classical Imperial Hotel, με βασικό διοργανωτή φορέα την Επιστημονική Ένωση Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Η Συνδιάσκεψη, που ως θέμα της είχε τη θεωρία του Μετασχηματισμού, αυτή τη φορά εστίασε στις έννοιες «κρίση» και «μετασχηματισμός». Σε αυτήν συμμετείχαν γνωστοί διανοούμενοι, θεωρητικοί και πρακτικοί της Εκπαίδευσης Ενηλίκων, από όλο τον κόσμο.

Read More →
Ηγέτης-Ηγεσία & Κοινωνική, Οικονομική, Πολιτική Κρίση

Ακολουθούν τέσσερα αποσπάσματα από αγαπημένα κείμενα της Ομάδας Σύνταξης, που το καθένα ξεχωριστά σκιαγραφεί την έννοια της ‘Ηγεσίας’ μα κι εκείνην της ‘Κρίσης’ από την οπτική του εκάστοτε συγγραφέα και της ιδιότητάς του. Μέσα από τις διαφορετικές οπτικές αναδεικνύονται βασικές γραμμές των εννοιών κι αναδεικνύεται σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό η συνάφεια των εν λόγω πεδίων με τη ‘Δια Βίου Μάθηση’, την ‘Εκπαίδευση Ενηλίκων’ και τη Θεωρία του Μετασχηματισμού (Μezirow) στην ενήλικη εκπαίδευση.

Read More →
Πρόγραμμα “ΕΣΤΙΑ σε ΔΡΑΣΗ”: Μια κοινότητα μάθησης, πρακτικής και μετασχηματισμού στην Κρήτη

Χρύσα Γ. Τερεζάκη & Συνεργάτες
Χρύσα Γ. Τερεζάκη : Εκπαιδευτικός (MSc), Υποψήφια Διδάκτορας στην Εκπαίδευση Ενηλίκων (ΕΑΠ) – Συντονίστρια του Προγράμματος «Εστία σε Δράση»
Αναστάσιος Eμβαλωτής : Επίκουρος Καθηγητής Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Συντονιστής της επιστημονικής ομάδας του ηλεκτρονικού περιοδικού «Εκπαίδευση Ενηλίκων και Πολιτισμός στην Κοινότητα»
Κυριάκος Βασιλομανωλάκης : Καθηγητής Αγγλικής (MSc) στις Εναλλακτικές μορφές διδασκαλίας, Μέλος Προγράμματος «Εστία σε Δράση»
Άννα Τσίγκου : Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων (MSc), Μέλος της συντονιστικής Ομάδας του Προγράμματος «Εστία σε Δράση»

Η συγκεκριμένη εισήγηση αφορά στην περίπτωση μιας «κοινότητας μάθησης και πρακτικής». Μέσα από την ανάλυση του περιεχομένου στοιχείων της «ερευνητικής βιογραφίας», επιχειρείται το να αποτυπωθεί μια εκπαιδευτική μελέτη περίπτωσης – στρατηγικό σχέδιο δράσης, όπως καταγράφηκε στα ημερολόγια εμπειρίας των εμπλεκομένων μελών.

Read More →
Εξ αποστάσεως εκπαίδευση ενηλίκων. Η περίπτωση του “Κέντρου Δια Βίου Μάθηση Από Απόσταση” (ΚΕ.Δ.Β.Μ.ΑΠ)

Π. Παϊζάκης: Στέλεχος εκπαίδευσης ενηλίκων από απόσταση
(paizakis@hotmail.com)

Η εκπαίδευση από απόσταση (distance learning) και νέες φόρμες ηλεκτρονικής μάθησης (e-learning) εισέρχονται όλο και περισσότερο στα εκπαιδευτικά ιδρύματα και οργανισμούς. Η υβριδική μάθηση (hybrid/blended learning), που συμβαίνει σε χώρους διδασκαλίας με την υποστήριξη σύγχρονων ή ασύγχρονων τεχνολογικών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, μεταβάλει την εκπαιδευτική διαδικασία. Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση χρησιμοποιείται ευρύτατα από εκπαιδευτικούς οργανισμούς και ιδρύματα στην εκπαίδευση ενηλίκων. Η περίπτωση του Κέντρου Δια Βίου Μάθησης Από Απόσταση (ΚΕ.Δ.Β.Μ.ΑΠ) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα οργανισμού που κάνει χρήση ενός μεικτού μοντέλου εξ αποστάσεως και δια ζώσης εκπαίδευσης ενηλίκων.

Read More →